فکرت‌ها

قربانی، عید خون؛ نگاهی به تناقض سنت و سیاست‌زدگی در یک سفرنامه حج

قربانی، عید خون؛ نگاهی به تناقض سنت و سیاست‌زدگی در یک سفرنامه حج
نگاهی به کتاب خط سیر ما یا صراط مستقیم نوشته الف الف این کتاب نوعی سفرنامه، راهنما و بیان اسرار حج است. نام نویسنده در کتاب به صورت الف. الف. نوشته شده و هیچ نشان دیگری درباره نویسنده نیست. ناشر هم ندارد. من هم خیلی جستجو نکردم تا بدانم نویسنده کتاب کیست. ناشناس بودن نویسنده ورق زدن و کنجکاوی در کتاب را برایم جذاب‌تر کرد.  کتاب حاصل سفر حج نویسنده در سال …
ادامه مطلب

نقد اخباری‌پژوهی (۱): تاریخ‌نگاری عامیانه در کتاب «شیخیه: نقطه آغازین انحراف»

نقد اخباری‌پژوهی (۱): تاریخ‌نگاری عامیانه در کتاب «شیخیه: نقطه آغازین انحراف»
نقدی بر کتاب شیخیه نقطه آغازین انحراف؛ محمدحسن نجاری، انتشارات شرکت چاپ و نشر بین‌الملل و دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۹۵ (نقد ادبیات اخباری‌پژوهی: یادداشت یکم.)   مسئله این یادداشت نقد موضع اعتقادی نویسنده نیست؛ سخن بر سر روش و ادعاهای تاریخی است که یا از نظر تاریخی به کلی بی‌پایه‌اند یا با پیوندهای علّی تخیلی به هم دوخته شده‌اند و در نهایت، ارزش علمی بحث اخباری‌گری در این کتاب را به‌طور جدی …
ادامه مطلب

صلح امام حسن و انگاره شیعی جنگ و صلح

صلح امام حسن و انگاره شیعی جنگ و صلح
برخلاف نویسندگان معاصر شیعه که تسلیم و پذیرش صلح برای حفظ جان را عملی شرم‌آور می‌دانند و در تحلیل صلح امام حسن سعی می‌کنند آن را مقدمه‌ای برای قیام و جنگ آینده تفسیر کنند، سید مرتضی، متکلم و فقیه مشهور شیعی در قرن چهارم و پنجم قمری، حفظ جان امام و شیعیان را دلیل کافی و توجیه کننده پذیرش صلح توسط امام حسن دانسته است.
ادامه مطلب

نگاهی به آرای فلسفی میرزا محمد اخباری

نگاهی به آرای فلسفی میرزا محمد اخباری
تحقیق درباره اندیشه و زندگی میرزا محمد اخباری من را رساند به رساله‌های فلسفی و عرفانی او. یکی از رساله‌ها را در این مقاله معرفی کرده‌ام که حاوی آرای جالب فلسفی و نشان دهنده بخشی از روابط اين فقيه اخباری با معاصرانش است. برای خواندن متن کامل کلیک کنید: نگاهی به رساله مجالی المجالی و برخی آرای فلسفی میرزا محمد اخباری (م 1232 ق) این مقاله در شماره 196 مجله …
ادامه مطلب

شمار شیعیان کم یا زیاد نمی‌شود

شمار شیعیان کم یا زیاد نمی‌شود
در کتاب المحاسن نوشته احمد بن محمد البرقی (درگذشت ۲۷۴ق.) که ظاهرا یکی از قدیم‌ترین کتاب‌های باقی مانده از شیعه در دوران غیبت صغری است. بابی وجود دارد به نام الصفوة و النور و الرحمة. بیشتر روایاتی که در این باب گرد آمده روایاتی درباره امامت و ولایت است. این روایات بر چند محور است. یک دسته از روایات از خلقت ویژه مومن (یعنی شیعه) سخن می‌گوید. در دسته‌ای از روایات خلقت مومن …
ادامه مطلب